Ralhrang An Mah Le An Mah An I Phomh, Tam Lak An Thi Cang - TIMES OF CHIN NEWS

Ralhrang An Mah Le An Mah An I Phomh, Tam Lak An Thi Cang

Mon ramkulh,Tatung peng, Tungbu lay – Tungbu Gyi khua pawng ah September 23 ni ah ralhrang le ramri hngak ralhrang anmah le anmah an i kap i minung 20 an thi tiah KNU Brigade (1) sinin thawng theih a si. “Anmah hmunhma thianh tu phucheu in an cawlcangh lio ah BGF cu KNLA tiah an ruah hna i ralhrang lei nih an kah hmasa hna kaphnih in an i kap i minung 20 an thi kaphnih ralhrang 20 an thi” tiah KNU Brigade (1) lutlai pakhat ni KTM ah a chim.

Ralhrang le BGF hna an i kah palhnak ah ralhrang nih BGF ralkap hna an tuahser nak cheukhat cu an lungtling lo i an kah hramhram mi a si tiah kan ruah tiah Salween Press nih an langhter. Mah kahdohnak a um hnu ah saikel he a ra mi mipi pakhat cu an kah i a pawngkam ummi mipi hna thilri inn le lo cu bomb in an cheh hna i an hrawh hna. Credit: The Chin Post

Relchap >>>> Mirang ral do lio ah Falam, Halkha, Senthang peng le Zophei peng tiang an rak lak dih nakin Lautu ram an lak khawhlonak araung:+++
Hlan Caan kan pupa hna nih Tibet ram le Chinwin nelrawn lonh in AD-1400 hrawngah kan lautu ram tiang an rak kai mi kha miphun dang nih ukmi si an rak duh lo caah asi. Cucaah kan lautu ram ah kum zabu 4-5 tiang zalon tein khua an rak sak kho kha asi. Mah tein khuakhang lairel cu arak that zia kha an rak I fiang tuk ve.

Cucaah mirang nih 1895-96 Chinram an rak kan do lio ahkahn Lautu ram tiang zong an rak phan ve. Kan pupa hna nih fakpi in an rak doh ve caah an rak lak khawh lo Lautu ram cu. Kan pupa Lautu miphun hna nih mirang miphun ral kan do ti mi lungput he lungrual tein an rak do ve caah asi. Aruang cu miphun pakhat kan asi ti mi lungthin he an rak doh caah asi. Lautu hi peng tlang kan si lo ti mi an rak I fiang. Miphun ral kan do ti asi. Mirang nih Chinram cu a doh peng tikah Chinram tam deuh cu an lak cang Falam, Halkha, Senthang peng le Zophei peng tiang mirang nih an lak dih. Lautu ram zong lak an I timh ve nakin an rak lak kho lo cucaah mirang nih rak kan rem u tiah an ti peng. Lautu kan pupa hna nih an ram duh lo caah mirang cu an doh peng rih. Mirang ral bawi tampi Surngen ram ah an thi cucaah Surngen ram ah Thawng Cem pa ral bawi kah nak le Ral bawi lu tang nak ti mi hmunhma zong nihin ni tiangah min aum.

Hihi Pu Khar Dun nih aruah peng tikah miphun ral kan doh ti mi lungput he ral kan do caah asi ti kha afiang. Pu Khar Dun cu mifim asi caah hmailei ral kan do rih lai ti atheih caah Luatu miphun vialte cu a khawh hna i roling bia a vui hna. “ Lautu miphun cu unau kan si dih” Cucaah chaklei , thlaklei kan ral pa an ra tikah unau vialte atu bantuk in hmailei zong ral kan do tii hna lai cucaah “ thi ah thi tii nun ah nun tii” tiin ral kan do hna lai ati. Hi biakam tling ter nak ding caah biakam nak pakhat kan tuah hna lai ati. An lung atling dih caah “ Sia Tum kha an thanh I Sia thin in biakam nak cu arak tuah.” Cucu Lautu miphun nih Pu Khar Dun rolin bia kan ti.

Mirang he kan I doh nak cu kum 3-4 arau hnu ah Mirang nih Lautu ram cu ralkap thazang tampi he do ding ah an ra cang ti kha thawngpa an theih. Kan thazang aa khat lo caah Pu Khar Dun le Pu Thawng Lin nih Zophei ramri ah mirang ral cu an va khamh hna I kan irem hna lai Lautu ram ah rak lut hla u an ti hna. Mirang cu mifim an si ve caah thisen chuah lo remnak tuah kha an duh mi asi ve caah an lung tling ve. Pu Khar Dun cungah an lung aa lawm tuk, Pu Khar Dun cu mifim paraltha asi caah mirang nih an upat ngaingai ve. Rem dainak na kan tuah caah tiin rem dianak hmehchunnak caah tiin Pu Khar Dun cu Laksawng ah Nguntangka tampi an rak pek. Cucu Pu Ni Kung athi lio ah Pu Ni Kung thlam ah rak vui chit asi.

Mirang an rem hnu ah Japan nih 1942-45 tiang ral an tho than caah Lautu miphun vialte nih Japan ral cu 1942-45 tiang miphun ral kan do tiin lungrual tein kan rak do than. Pu Khar Dun biakamh bantukin thi ah thi tii nun ah nun tii tiin. Cucaah Japan nih zong an rak kan lak kho ve lo hihi miphun ral kan do ti mi lungput he lungrual tein ral kan rak do caah asi lai. “kan khua le kan ram kan chuah tak bal lo. kan ral tu kha kan khua le kan ram ah an rak lut khaw lo nak dingin kan rak tuah.”

Nihin ni 2021 SAS Myit Aung Hliang rallokah kan do lio mi zong hi miphun ral kan do ve ti mi lungput he ral kan do ve caah Lautu miphun nih Lautu ram hi kan veng kho hrimhrim lai. “kan khua le kan ram kan chuah tak bal lo. kan ral tu kha kan khua le kan ram ah an rak lut khaw lo nak dingin kan rak tuah.” kan thi ahcun kan ram le kan inn te ah kan thi ko lai. Cucaah ram chung ram leng aum mi Lautu miphun vialte nih kan ti khawhnak cio in thazang kan chuah peng hna usih. Kan lautu ram le kan chimram kilven dingah. Kan ram le kan miphun caah Voikhat thazang kan chuah mi nih aza lai lo. kan theih hlan tiang thazang kan chuah ri ahau lai…

Note: Mirang ral lio Halka le Tlantlang khua an chuah tak ti kan theih bal. Nihin ni ah kan khua le kan ram chuah tak lo atha. Kan kua le kan ram tu ah lut ter lo tu an hau: Credit: Chawche Hlei Cung

error: Content is protected !!